Sunday, September 21, 2014

तरकारी देखी म:म सम्म इन्टरनेटबाट

सूचना प्रविधिको विश्वब्यापी विकास सँगै नेपालमा पनि पछिल्लो समयमा आएर उल्लेखनीय प्रगति भएको देखिन्छ । जस्तो कि बिध्युत र ढुक्कको इन्टरनेट सेवाको अभाव बिच पनि इन्टरनेटमै केही यस्ता वेबसाईटहरु सञ्चालन भैरहेका छन् जसले तपाईँ हामीले सुने अनुसारको विदेशमा पाइने सेवा उपलब्ध गराई रहेका छन् ।  मेट्रोतकारी डट कम, फुडमाण्डु डट कम, बससेवा डट कम, सस्तोडिल डट कम आदी यस्ता वेब प्रोडक्टहरु हुन जसले काठमान्डौमा तरकारी देखी रेष्ट्रुरेण्टको खाना तपाईँको घरदैलोमा पुर्याई दिन्छ । अहिलेसम्म काठमाण्डौ रिङ्गरोड भित्र सीमित यी वेबसाईटहरुले भविष्यमा उपत्यका बाहिर सम्म पुग्ने लक्ष्य राखेका छन् ।  केही समय अघिको नेपालको ई-कमर्सबजारलाई मध्यनजर गर्ने हो भने त्यो दिन धेरे टाढा छ जस्तो लाग्दैन । आउनुहोस तिनै वेबसाईटहरुले कसरी काम गरिरहेका छन् हेरौ ।

Wednesday, September 17, 2014

आफ्नो इमेल जोगाउनुहोस ।

झण्डै 5 लाख गुगल प्रयोगकर्ताको युजरनेम र पासवर्ड ह्याक गरिएको भन्दै गत सप्ताह एक रसियन वेबसाइटमा प्रकाशित गरिएको छ । अन्तरराष्ट्रिय बिजनेश टाईम्स भन्ने एक वेबसाइटले जनाए अनुसार युजरनेम र पासर्वड ह्याक गरिएका प्रयोगकर्ताहरूमा अधिकांश रसियन, स्पानिस र अङ्ग्रेजी भाषा प्रयोग गर्ने प्रयोगकर्ताहरू छन् । जसमध्ये धेरै जस्तो नियमित रूपमा जिमेलको प्रयोग गरी रहने प्रयोगकर्ताहरू रहेका छन् । अन्तरराष्ट्रिय समाचारपत्र टाईम्स ईन्टरनेशनलको अनलाइन संस्करणले गुगलको हवाला दिँदै कसैले गुगलको प्रणालीमा प्रवेश गरेको प्रमाण नभएको बताइएको छ भने रसियन समाचार संस्था आरआईए नोभोस्तीले गुगलको मात्र हैन अन्य रसियन ईमल सेवा प्रदायकको युजरनेम र पासवर्ड पनि लाखौँको सङ्ख्यामा चोरी भएको समाचार दिएको छ ।

ह्याकिङ्ग गर्ने पक्षले ह्याकिङ्ग भएका इमेल ठेगाना र त्यसको पासवर्ड सार्वजनिक गर्दा पनि गुगलले आफ्नो सिस्टम कसैको नियन्त्रणमा गएको स्वीकार नगरी रहेको अवस्थामा प्रविधि विज्ञहरू जोकोहीलाई पनि एक पटक आफ्नो ईमलेको पासवर्ड परिवर्तन गर्न सुझाई रहेका छन् । वास्तवमा गुगल , याहु , माईक्रोसफ्ट जस्ता इमेल सेवा प्रदायकहरूले आफ्ना प्रयोगकर्ताको सूचना चोरी नहोस् भन्नाको खातिर पछिल्लो समयमा टु स्टेप अथेन्टीकेशन जस्ता अनेकौ दोहोरो सुरक्षा प्रणालीका उपयाहरु अवलम्बन गरी रहेका छन् । यस्तोमा प्रयोगकर्ताहरू अलिकति मात्र पनि सजग भए यस्ता प्रकारका घटनाले ठुलो नोक्सानी हुन पाउदैन ।

Sunday, August 24, 2014

लाइन बसेर गर्नु पर्ने भुक्तानीका विकल्पहरू

आर्थिक वर्ष २०७१/७२ को बजेट भाषणमा अर्थमन्त्री रामशरण महतले इन्टरनेटमार्फत वार्षिक बिस हजार अमेरिकी डलर सम्मको भुक्तानी गर्न मिल्ने व्यवस्था गरिने बताएका थिए ।  सरकारको उक्त कार्यक्रमको पूर्ण कार्यन्वयबाट इन्टरनेटमै बसी बसी विदेशको कम्प्युटर सम्बन्धी काम गर्ने तथा इन्टरनेटबाट आफूलाई आवश्यक पर्ने सफ्टवेयर खरिद गर्न चाहनेहरूलाई सबभन्दा बढी फाइदा पुग्ने देखिन्छ । धेरैले सरकारको यस नीतिले अनलाइन भुक्तानीको झन्झटीलो र अव्यवहारिक विद्यमान प्रक्रियालाई खुकुलो पार्ने अनुमान गरेका छन् । यद्यपि हाल सम्म कुनै पनि बैकहरूले सो सेवा सुरु गरी सकेका भए आफ्ना ग्राहकहरूलाई त्यसको बारेमा जानकारी गराएका छैनन् । त्यसैले सरकारको सो कार्यक्रम कार्यान्वयनको तयारीकै चरणमा होला भन्न सकिन्छ ।

Sunday, August 17, 2014

एउटा चाईनिज मोबाइलको सफलताको कथा

गत सप्ताह भारतमा नाम चलेका ब्रोडिसट दैनिकका प्रविधि स्तम्भ एक चाईनिज मोबाइल कम्पनीले भारतमा गरेको ब्यपारको चर्चा गर्दैमा बित्यो । भलै यसअघि 'ईण्डीया डोमिनेटेड'  दक्षिण एसियाली बजारमा उक्त कम्पनीको यस्तो बिघ्न चर्चा पहिले नभएको होस , टाइम फोर्ब्स जस्ता अन्तराष्ट्रीय सञ्चार माध्यमले जिओमी नाम गरेको उक्त चाईनिज मोबाइल कम्पनीको खुलेरै प्रंशशा गरेको थिए । एप्पलको चाईनिज प्रतिश्पर्थी भनिने उक्त मोबाइल कम्पनीले आफ्नो बजार भारत, सिङ्गापुर, चिन, मलेसिया, ताईवान लगायत हङ्गकङ्गमा मात्र सीमित गरेको भए पनि बिश्वबजारमा स्थापित कम्पनीहरू सँग प्रतिश्पर्था गर्न आतुर देखिन्छ । धेरैले यस कम्पनीले सामसुङ्ग तथा एप्पलको मोबाइल बजारको ठुलो हिस्सा कब्जा गर्न सक्ने अनुमान गरेका छन् ।

Sunday, August 3, 2014

मृत्युपर्यन्त सामाजिक सञ्जाल वेबसाईटका खाता

विश्वकै जीवित व्यक्तिहरूको विद्यमान औसत आयु र मृत्युदरलाई आधार मानेर वेबपेजएफएक्स डट कम नामक वेबसाइटले गरेको अनुसन्धान अनुसार चर्चित सामाजिक सञ्जाल वेबसाइट फेसबुकका प्रयोगकर्ताहरूको यही अनुपातमा बढ्दै जाने हो भने सन 2130 मा आई पुग्दा त्यसमा जीवित र मृतक प्रयोगकर्ताहरूको सङ्ख्या बराबर हुनेछ । प्रयोगकर्ताहरूको फेसबुक जस्ता सामाजिक सञ्जाल वेबसाईटहरुको प्रतिको मोहभङ्ग र यसका बैकल्पीक वेबसाइटहरूको आगमनलाई मनन गरेर यसको बृदीदर घट्ने अनुमान गर्ने हो भने पनि अबको ५० वर्ष पछि यसका जीवित र मृतक प्रयोगकर्ताहरूको सङ्ख्या बराबर हुनेछ । यो तथ्य सार्वजनिक भैरहदाँ मृत्युपर्यन्त ट्वीटर, गुगल, फेसबुक आदी चर्चित सामाजिक सञ्जाल वेबसाईटहरुमा भएको मृतकको खाता के होला भन्ने चासो सुरु भएको छ ।

माथि उल्लिखित वेबसाईटहरुको खाता मृत्युपर्यन्त के होला भन्ने बहस गर्नु भन्दा पहिले ती वेबसाइटहरूमा कुन अवस्थामा खाता निस्कृय हुन्छ भन्ने बुझ्नु जरुरी छ । जस्तो कि तपाइले ट्वीटरमा खाता खोलेर ६ महिना सम्म एक पटक पनि लगईन गर्नु भएन भने ट्वीटरले त्यसलाई आफै निस्कृय गरिदिन्छ र त्यसलाई पुन सक्रिय पार्न त्यसका केही प्रक्रियाहरू पुरा गर्नु पर्दछ । ९ महिना सम्म गुगल खाता एक पटक पनि चलाएन भने त्यो पनि निस्क्रीय हुन्छ भने यता फेसबुक खाता आफै निस्कृय त हुदैन तर लामो समय सम्म नचलाएको खाता कसैले मृतक भनी रिपोर्ट गरी दिए त्यो खाता निस्कृयताको प्रक्रियामा जान्छ ।