Tuesday, December 16, 2014

नेपालमा एसएमएस क्रान्ति

तोकिएको समयमा संविधान निर्माण गर्ने दबाब दिने अभिप्रायले अनेरास्ववियुका बिध्यार्थी नेताहरूले एसएएमएस मार्फत खबरदारी सुरु गरेका छन् । गत शुक्रवार देखी जारी उक्त अभियान अन्तर्गत केही दिन सम्मको लागी दैनिक तिनवटाका दरले सम्भव भए सम्म सबैसभासदहरुलाई एसएमएस पठाएर खबरदारी गरिने बताइएको छ । आफ्नै माउ पार्टीका सभासदहरुलाई समेत झक्झकाउन नछोड्ने भनेर सुरु गरिएको उक्त कार्यक्रमलाई धेरैले रचनात्मक सोच भनेर सर्हाना गरेका छन् । हुनलाई ठ्याक्कै यस्तै खालको कार्यक्रम केही समय पहिले गैरराजनैतिक समूहका तर्फबाट भनी धरानबाट पनि सञ्चालन गरिएको थियो । क्षेत्रीय रङ्गशाला धरानमा निर्माण गर्न दबाब दिने अभिप्रायले आयोजना गरिएको उक्त कार्यक्रमले आफ्नो उधेश्य प्राप्त गर्न नसके पनि रचनात्मक आन्दोलनको कार्यक्रम भनेर धेरैको मन जितेको थियो ।

नेपालको कुल जनसङ्ख्याको ८३ प्रतिशत जनसङ्ख्या सँग मोबाइलको पँहुच रहेको सरकारी आँकडाको अगाडी यस्ता एसएमएम आन्दोलनका कार्यक्रमहरूको खासै अकल्पनीय भने लाग्दैनन । सरकारी र निजी क्षेत्रका मोबाइल सेवा प्रदायकहरुले मोबाइलको सिमकार्ड बेचेको तथ्याङ्कमा आधारित यस तथ्यले बहुसङ्ख्यक नेपालीको एकाघरमा एक भन्दा बढी मोबाइल रहेको भन्ने देखाउछ । मोबाइलमा सर्वसाधरणको पहुँच बढे सँगै यसको उपयोग पनि बढेको छ । अहिले झगडियाहरुको लागी मुद्दाको पेशी कहिले छ भन्ने देखी विदेश जानभनेर तम्तयार युवायुवतीहरुको एमआरपी पासपोर्ट जिल्ला प्रशासन कार्यलयमा कहिले आयो भन्ने कुरा जानकारी एमएमएस बाट प्राप्त हुन थालेको छ ।

Monday, December 8, 2014

पासवर्डका विकल्पहरू

सामाजिक सञ्जाल लगायतका वेबसाईटहरुको बढ्दो प्रयोग सँगै प्रयोगकर्ताहरुमा त्यसको व्यवस्थापन सम्बन्धी कठिनाइ थपिदो छ । सम्झीन सजिलो हुने वा सबैमा एकै किसिमको पासवर्ड प्रयोग गर्दा त्यसलाई अरूले थाहा पाएर आफ्नो गोप्यता भङ्ग गर्देलान भने समस्या हुन्छ भने एकचोटी सुनेकै भरमा सम्झन गार्हो हुने कम्प्युटर सुरक्षाविज्ञहरुले भने जस्तो अङ्क , अक्षर र स्पेशल क्यारेक्टहरु समावेश भएको पासवर्ड प्रयोग गर्ने हो आफैले दोस्रो पटक सम्झीन नसकौला भन्ने डर रहन्छ । हुनलाई यस किसिमको समस्या तपाईँ हाम्रो मात्र हैन । ग्राफिक डिजानिङ्गको क्षेत्रमा नाम कहलिएको कम्पनी एडोबको सिस्टमबाट चोरी गरी सार्वजनिक गरिएको पासवर्डलाई कम्प्युटर सुरक्षा विषेशज्ञहरुले अनुसन्धान गरी निकालेको निचोडमा गतिलो पासवर्ड कम्प्युटर प्रयोकर्ताहरुको लागी आफैमा एउटा ठुलै समस्या रहेको देखिएको थियो । त्यस अध्ययनमा धेरैले “123456” र “password” भन्ने फ्रेलाई पासवर्डको रूपमा प्रयोग गरेको देखिएको थियो ।

Thursday, November 20, 2014

नेपालमा टेलिमेडिसिन

सूचना प्रविधिको द्रुततर विकासले स्वास्थ्य क्षेत्रलाई पनि अक्षुतो छोडेको छैन । झण्डै एक दशक अगाडी सम्म तत्कालीन अवस्थामा उपलब्ध सञ्चारको माध्यमबाट सञ्चालन गरिएको टेलिमेडिसिन सेवा, मोबाइलको माध्यमबाट प्रवाह गरिने स्वास्थ्य सेवा एमहेल्थ हुँदै ई-हेल्थको स्वरूपमा देखा परिसकेको छ । नेपालको बिध्यमान अवस्थामा स्वास्थसेवा बिध्युतिय सञ्चारका माध्ययम बाट लक्ष्यीत वर्ग सम्म पुग्न नसकी रहेको भएता पनि राजधानीका केही नाम चलेका अस्पतालहरुले टेलिमेडिसिनको माध्यमबाट विदेशी बिशेशज्ञता सुविधा स्थानियस्तरमा दिइरहेका छन् । सेवा लिने र दिने व्यवहारलाई परै छोडेर कार्यक्रमको प्रभावकारिता वाहेकको कुरा गर्ने हो भने नेपाल सरकार अन्तर्गत ग्रामीण टेलिमेडिसिन कार्यक्रम अन्तर्गत तीस वटा जिल्लाका स्वास्थकेन्द्रहरु टेलिमेडिसन कार्यक्रम मार्फत जोडिएका छन् ।

बिरामीभएर ओछ्यान नपरुञ्जेल नटेर्ने र डाक्टरको नजिक पर्ने बित्तिकै निको भैहाल्नु पर्ने मानसिकता नेपाल जस्तो ठाँउमा टेलिमेडिसिन कार्यक्रमको लागी ठुलो चुनौती रहेको छ । सेवाग्राहीको सोच विपरीत टेलिमेडिसिन कार्यक्रममा बिरामीको उपाचार उक्त केन्द्रभन्दा धेरै टाढा रहेको स्थानमा सम्बन्धित रोगका बिशेशज्ञको परामर्श लिएर उपचार गरिने गरिन्छ । यसो भन्दैमा टेलिमेडिसिन कार्यक्रममा रियलटाईममा बिरामीको उपचार गर्न नसकिने भने हैन ।टेलीमेडिसिन सेवालाई त्यसको प्रकृतिको आधारमा दुई भागमा वर्गिकरण गरिएको हुन्छ ।

Friday, November 14, 2014

कम्प्युटर चलाइ रहदाँ हुनसक्ने स्वास्थ्य समस्या

Computer Vision Syndrome
विज्ञहरुका अनुसार कम्प्युटर किबोर्ड, माउसलाई गलत ढङ्गले प्रयोग गर्नाले हातको नाडीमा रहेको स्नायुमा दबाब परि नाडी,  हातका औंला दुख्ने तथा सुनिने समस्या उत्पन्न हुन्छ । यद्दपी लामो समय सम्म कम्प्युटरमा काम गर्न थाले पछि आफसे आफ किबोर्ड तथा माउसलाई सही तरिकाले आफूलाई असहज महसुस नहुने गरी चलाईने हुनाले एकाधमा मात्र यस किसिमको समस्या आउन सक्दछ । साधरणतय कम्प्युटर नियमित चलाउनेहरुको हात तथा नाडीमा यस किसिमको समस्या आउनु अगावै धेरैमा कम्प्युटरकै कारणले आँखाको समस्या देखिन थाल्दछ । जसलाई बिज्ञहरुको भाषामा कम्प्युटर भिजन सिन्ड्रोम तथा साधारण बोलीचालीको भाषामा आँखा सुक्ने रोग भनिन्छ ।

कम्प्युटरमा काम गर्दा मोनिटरमा एकहोेरो हेरी रहने हुनाले आँखामा एक किसिमको थकाइ उत्पन्न हुनुको साथै आँखालाई ओसिलो बनाइराख्ने आँसुको सतह बन्न छाड्छ र  आँखा सुखा हुन्छ  । यसले गर्दा आँखा पोल्ने समस्या हुन्छ । बिज्ञहरुका अनुसार यसका साथै आँखा रातो हुने,  टाउको दुख्ने, घाँटी दुख्ने, कम्मर दुख्ने, रङ पहिचान गर्ने क्षमतामा पनि ह्रास आउछ  । यदि कुनै व्यक्ति प्रतिदिन तीन घन्टाभन्दा ज्यादा कम्प्युटरमा काम गर्छ भने त्यस्ता व्यक्तिमा यस किसिमको समस्या देखा पर्ने खतरा रहन्छ ।

Wednesday, November 12, 2014

एडसेन्स खाता बन्द हुन बाट बच्ने १२ काईदा

गुगल एडसेन्सको हिसाब किताब गर्ने हो भने भन्नै पर्छ यसको बारेमा अलिअलि बुझेर पनि मैले कमाउन चाही सकिन । हुनलाई मैले गुगलबाट पैसा कमाउछु भनेर ब्लगिङ्ग शुरु गरेको चाही हैन तर ब्लगिङ्ग गरेरै कसैले कमाई रहेको छ भन्ने थाहा पाए पछी भने लोभ लाग्दो रहेछ । अब कमाउनको लागी म सँग कुनै ब्लग छैन । अलिअलि कमाई हुने गरेको ब्लगलाई कसैले रिपोर्ट गरी दिएकोले मेरो लगभग सबै जस्तो साईटहरु एडसेन्सले ब्लक गरेका छन । शत्रुलागे पछि कति सम्म हुन्छ भने blog.anish.com.np जस्तो औसत नेपाली  वेवसाईटको भन्दा कम भिजिट हुने साईटमा पनि एडसेन्स बन्द भएको छ । कमाउनु नसक्नुको अर्को मुख्य कारण चाँही मेरो अल्छी बानि ब्यहोरा र नेपाली भाषामा सञ्चालनमा रहेका ब्लगहरु हुन ।

आजभोली गुगल एडसेन्स बाट पैसा कमाउनकै लागि खोलीएका साईटहरुको (made for adsense) विज्ञापन फेसबुकमा खुबै देखिन थालेका छन् । सिरियस ब्लगरहरुले त्यसरी पैसा कमाउदैनन भन्ने लाग्छ मलाई । तर त्यसरी पैसा नकमिने भने हैन । यो चाही एक डेढ महिना पैसा कमायो साइट बन्द गर्‍यो । अनि फेरी त्यस्तै नयाँ साइटको धन्दा सुरु गर्‍यो भने जस्तो हो । किनभने गुगल हामीले सोचे भन्दा कयौ गुणा बाठो छ । यसले सित्तै कसैलाई पनि पैसा दिदैन । यसले थोरै पैसा कमाउनेहरुलाई नजरअन्दाज गरी दिदाँ केहीले कमाउने मात्र हो ।  गुगलबाट पैसा कमाउन सजिलो छैन । पैसा कमिन थाल्यो भने पनि धेरै कुरा बिचार गर्नु पर्दछ , जस्तो कि